Hook
Tháng 7 năm nay, thị phần phí của Pump.fun trên tổng số launchpad memecoin giảm từ 80% xuống còn 27%. Chỉ bốn tuần sau, con số đó đã quay lại trên 50%. Một cú sốc – nhưng không phải vì công nghệ. Như tôi từng nói với đội ngũ của mình trong một buổi audit: “Mỗi mô hình mới đều mang theo vết nứt từ quá khứ.” Vết nứt lần này nằm ở lớp sơn của sự cạnh tranh.
Context
Pump.fun là launchpad memecoin hàng đầu trên Solana, cho phép bất kỳ ai tạo token chỉ với vài cú click. Cơ chế cốt lõi là bonding curve: giá token tăng dần theo số lượng mua, và khi đạt ngưỡng, thanh khoản tự động được đẩy lên DEX (Raydium). Đây là “cỗ máy in tiền” cho các memecoin, nhưng cũng là một hệ thống có tính sao chép cực kỳ cao. Đầu tháng 7, các launchpad trên Robinhood Chain (một chuỗi mới nổi do Robinhood hậu thuẫn) bất ngờ chiếm 73% thị phần phí, đẩy Pump.fun vào thế bị động. Đến cuối tháng 8, Pump.fun đã giành lại hơn nửa “miếng bánh”.
Core
Hãy nhìn vào dữ liệu: toàn bộ thị trường launchpad memecoin tăng trưởng 77% trong cùng kỳ, phí của Pump.fun tăng 30% dù thị phần giảm. Nghĩa là cái bánh đang lớn, không phải zero-sum game. Nhưng điều đáng chú ý: giá memecoin không tăng tương ứng. Đây là tín hiệu “cung vượt cầu” – nhiều token được tạo ra hơn, nhưng dòng tiền đầu cơ không đuổi kịp.
Về mặt kỹ thuật, tôi thấy rõ sự thiếu hụt hào sâu của Pump.fun. Công nghệ launchpad (bonding curve + auto-liquidity) đã được chuẩn hóa đến mức bất kỳ ai có thể fork trong vài ngày. Robinhood Chain chỉ cần cung cấp một giao diện thân thiện và tận dụng lượng người dùng sẵn có từ sàn giao dịch tập trung – đó là lý do họ chiếm 73% thị phần chỉ trong hai tuần. Nhưng tại sao Pump.fun lại phục hồi?
Tôi đã audit nhiều giao thức DeFi, và điểm chung là: người dùng memecoin thường có tính “bầy đàn” cao. Họ quay lại Solana vì thanh khoản sâu hơn, cộng đồng lớn hơn, và thói quen. Nhưng đừng nhầm lẫn điều này với sự trung thành.
Contrarian
Sự phục hồi thị phần của Pump.fun không phải là chiến thắng của công nghệ, mà là hiệu ứng mạng lưới tạm thời. Robinhood Chain có thể đã thất bại trong việc giữ chân người dùng vì thiếu các công cụ giao dịch phái sinh hoặc yield farming – thứ mà cộng đồng memecoin Solana đã quen. Tuy nhiên, nếu Robinhood cải thiện sản phẩm, hoặc một launchpad khác xuất hiện với chi phí thấp hơn, cuộc chơi sẽ lại đảo chiều.
Tôi tìm kiếm những điểm mù mà người khác bỏ qua. Ở đây, điểm mù là: sự cạnh tranh không chỉ đến từ các launchpad khác, mà còn từ chính sự bão hòa của memecoin. Khi người dùng bắt đầu nhận ra rằng hầu hết token mới đều về 0, họ sẽ ngừng “đào” và rời đi. Lúc đó, Pump.fun sẽ mất doanh thu, bất kể thị phần có bao nhiêu.
Takeaway
Cuộc chiến thị phần giữa Pump.fun và Robinhood Chain chỉ là khởi đầu. Khi các tổ chức lớn tham gia, họ sẽ mang theo thanh khoản và quy trình KYC, làm thay đổi căn bản cấu trúc thị trường. Câu hỏi đặt ra: liệu memecoin còn là “sân chơi của những kẻ liều lĩnh” hay sẽ trở thành một kênh đầu tư có kiểm soát? Từ góc nhìn của một auditor, tôi thấy rõ: mỗi lớp mới đều mang vết nứt từ quá khứ – và lần này, vết nứt nằm ở sự bền vững của mô hình kinh doanh dựa trên memecoin.