Syria rời Nga để tìm đường sống: Tín hiệu hay canh bạc cuối cùng của Assad?
Dòng tiền ETF Bitcoin có thể đang kể một câu chuyện, nhưng tuần này, câu chuyện đáng chú ý nhất lại đến từ Damascus. Syria vừa gửi tín hiệu muốn cắt giảm nhập khẩu dầu từ Nga để đổi lấy việc Mỹ nới lỏng trừng phạt. Giới phân tích địa chính trị đang gọi đây là bước đi 'rời xa Moscow' táo bạo nhất của Tổng thống Bashar al-Assad kể từ khi Nga can thiệp quân sự vào năm 2015.
Nhưng khoan. Đừng vội gọi đây là một cuộc ly khai. Tôi đã theo dõi các giao thức DeFi bị tấn công, chứng kiến những token pump rồi dump chỉ trong 15 phút, và tôi nhận ra một điều: Trong chính trị cũng như crypto, khi một bên bất ngờ thay đổi lập trường, thường thì họ đang cố gắng nâng giá trước khi bán. Câu hỏi lớn nhất lúc này không phải là Assad có thực sự 'cắt' dầu Nga hay không, mà là anh ta đang gửi tín hiệu gì cho cả ba phía: Washington, Moscow và Tehran.
Bối cảnh của ván cờ này rất quan trọng. Syria đang kiệt quệ. GDP đã giảm hơn một nửa so với thời điểm trước chiến tranh, đồng bảng Syria mất giá thảm hại trên thị trường chợ đen, và các lệnh trừng phạt của Mỹ theo Đạo luật Caesar đang bóp nghẹt mọi nỗ lực tái thiết. Trong khi đó, hai chỗ dựa lớn nhất của Assad đều đang suy yếu: Nga bị cuốn sâu vào chiến sự ở Ukraine, còn Iran thì liên tục hứng chịu các đòn tập kích của Israel vào lực lượng và tuyến đường tiếp tế trên lãnh thổ Syria. Đây chính là lý do vì sao giới phân tích tin rằng Assad đang tận dụng 'cửa sổ lịch sử' này.
Số liệu của tôi cho thấy một sự thật phũ phàng: Syria không phải là một cường quốc dầu mỏ. Sản lượng nội địa của họ rất thấp và phần lớn nằm ở khu vực phía Đông do lực lượng người Kurd thân Mỹ kiểm soát. Vì vậy, việc cắt giảm nhập khẩu dầu Nga không làm rung chuyển thị trường năng lượng toàn cầu. Nhưng trong ngành tài chính, tôi đã học được rằng đôi khi giá trị thực sự của một tài sản nằm ở chỗ nó được định giá sai. Và ở đây, giá trị của dầu Nga đối với Syria không chỉ là nhiên liệu, mà còn là sợi dây ràng buộc an ninh giữa Moscow và Damascus.
Đây chính là điểm mà hầu hết các bài báo đang bỏ sót. Hãy nhìn vào bản chất của mối quan hệ Nga-Syria: Nga cung cấp dầu với giá ưu đãi, đổi lại Assad duy trì hợp đồng thuê căn cứ hải quân Tartus và căn cứ không quân Khmeimim. Nếu Assad cắt giảm nhập khẩu dầu, anh ta đang trực tiếp tấn công vào 'chất bôi trơn' của liên minh. Nga có thể mất doanh thu dầu, nhưng điều khiến Moscow lo lắng hơn là một tiền lệ: Nếu ngay cả Assad – người mà Nga đã cứu khỏi bờ vực sụp đổ – cũng bắt đầu đa dạng hóa quan hệ, thì các đồng minh khác của Nga ở Trung Đông, chẳng hạn như một số lực lượng dân quân ở Iraq hay chính phủ Yemen, sẽ bắt đầu đặt câu hỏi về độ tin cậy của Moscow.
Nhưng đừng vội khẳng định Assad đang đặt cược hoàn toàn vào Washington. Tôi đã thấy quá nhiều vụ 'pump and dump' trong thị trường tiền mã hóa để tin vào một chiều hướng tuyến tính. Việc Assad gửi tín hiệu qua một tờ Crypto Briefing – một trang tin về tiền mã hóa – thay vì các hãng truyền thông chính thống như Reuters hay Bloomberg, là một chi tiết cực kỳ đáng chú ý. Nó giống như một ai đó cố tình đặt một lệnh mua khối lượng lớn trên một sàn giao dịch nhỏ, với hy vọng ai đó sẽ nhìn thấy. Tín hiệu này có thể được thiết kế để phục vụ hai mục đích: gửi cho Mỹ một lời 'cảm ơn' tạm thời, nhưng quan trọng hơn là gửi cho Nga một lời cảnh báo: 'Tôi có những lựa chọn khác, vì vậy hãy trả giá tốt hơn.'
Đây chính là chiến thuật mà tôi gọi là 'mặc cả trong bóng tối'. Hãy nhìn vào lịch sử giao dịch của chính tôi: Khi tôi muốn bán một token nhưng không muốn thị trường biết, tôi sẽ đặt một loạt lệnh bán nhỏ trên các sàn khác nhau, tạo cảm giác có áp lực bán nhẹ trong khi thực chất tôi đang chờ một lệnh mua lớn. Assad cũng đang làm điều tương tự – công khai giảm sự phụ thuộc vào Nga để đẩy cuộc đấu giá giữa Washington và Moscow lên cao.
Tuy nhiên, có một rủi ro lớn mà nhiều người bỏ qua: Israel. Bất kỳ thỏa thuận nào giữa Mỹ và Syria đều cần có sự hậu thuẫn của Israel, nhưng Israel cực kỳ phản đối việc hợp pháp hóa chính quyền Assad. Họ coi Syria là cầu nối đất liền để Iran vận chuyển vũ khí cho Hezbollah ở Lebanon. Nếu Mỹ nới lỏng trừng phạt mà không nhận được thứ gì đó từ Damascus về vấn đề Iran, Israel sẽ dùng quyền phủ quyết chính trị tại Washington để chặn thỏa thuận này. Giống như trong một giao dịch tiền mã hóa, khi hai bên không thống nhất được giá, cả hai đều rời bàn đàm phán với cảm giác bị thiệt.
Vậy thực sự điều gì đang xảy ra? Tôi cho rằng chúng ta đang nhìn vào một ván bài giữa một quốc gia đang tuyệt vọng và một chiến lược đang khôn ngoan hơn vẻ ngoài của nó. Assad hiểu rằng Nga đang bận rộn, Iran đang yếu thế, và Mỹ đang muốn tìm cách khẳng định lại ảnh hưởng của mình. Anh ta đang rao bán 'ngọn cờ chống Iran' của mình cho bất kỳ ai trả giá cao nhất.
Phân tích kỹ thuật từ bảng cân đối này của tôi cho thấy: Nếu Assad thực sự nghiêm túc, chúng ta sẽ thấy các dấu hiệu cụ thể trong vòng 3-6 tháng tới. Hãy để mắt đến ba chỉ số chính. Một là, Syria sẽ ký hợp đồng nhập khẩu dầu mới với Iraq hoặc các nước vùng Vịnh, thay thế hoàn toàn nguồn cung từ Nga. Hai là, Bộ Tài chính Mỹ sẽ phát hành giấy phép chung liên quan đến năng lượng cho Syria – đó là dấu hiệu cho thấy Washington thực sự muốn đàm phán. Và ba là, các quan chức cấp cao của Nga sẽ có chuyến thăm khẩn cấp đến Damascus, một tín hiệu cho thấy Moscow đang lo lắng thực sự về sự trung thành của đồng minh.
Nếu không có ba dấu hiệu này, thì tất cả những lời nói về 'cắt giảm dầu' chỉ là nhiễu thị trường. Tin chạy trước, lệnh theo sau.
Trong hơn 14 năm qua, tôi đã học được cách đọc bản đồ địa chính trị giống như đọc một biểu đồ giao dịch. Và tôi nhận ra rằng, ở Syria không có gì là tuyến tính cả. Đây là một quốc gia đã tồn tại qua nhiều thập kỷ bằng cách điều chỉnh liên tục và chấp nhận rủi ro. Assad không phải là một nhà giao dịch thiếu kinh nghiệm. Anh ta hiểu rằng pump xong rồi sẽ đến dump, nhưng nếu anh ta có một kế hoạch rõ ràng, anh ta có thể thoát ra trước khi thị trường sụp đổ.
Câu hỏi duy nhất còn lại: Liệu anh ta có 'chốt lời' đúng lúc trước khi Nga và Iran kịp tung ra đòn trả đũa cho việc 'phản bội' này không? Tôi không chắc, nhưng tôi sẽ theo dõi chặt chẽ các dòng chảy ngoại giao trong những tuần tới. Và tôi khuyên bạn cũng nên làm như vậy.
Chốt lời ngay, không hối tiếc. Nhưng trong ván cờ này, Assad vẫn đang cầm trong tay những quân cờ chưa được lật.